Vanavond en vannacht onweer, dagen erna wisselvallig
27 augustus 2026
Vanmiddag wordt het broeierig warm en samen met een naderde hoogtetrog is dat een ideaal recept voor hevige onweersbuien. Estofex heeft alvast het oosten van het land op level 2 gezet. Toch geven we hier enkele nuances, want zo hevig als de afgelopen dagen in Zuid-Frankrijk wordt het niet.
Broeierig warm
Na een vrij saaie periode van verschillende weken droogte en weinig dynamiek, is de rust op onze weerkaarten definitief voorbij. Een lagedrukgebied - momenteel ten zuiden van Ierland - duwt warme en vochtige lucht naar de Benelux en stuurt een aantal actieve storingen onze richting uit. In combinatie met een naderend koufront en een actieve hoogtetrog - dat is een zuidelijke inzakking van de straalstroom - wordt de atmosfeer erg onstabiel. Aan de voorzijde van deze hoogtetrog komen we in het actieve gedeelte van de straalstroom en dat werkt als een schouw voor wolken, die daardoor hoog kunnen uitgroeien.
Vannochtend trok er een eerste uitgedoofde neerslagzone vanuit Frankrijk door, waarop nog enkele buien actief waren. Verder viel er uit de meestal middelhoge wolkenvelden nog wat lichte regen. Vanmiddag schiet het kwik snel omhoog richting de broeierige 28 tot 30 graden. De lucht gaat klam aanvoelen door de hoge luchtvochtigheid en dat is meestal het klassieke recept voor een fikse ontlading. Dat wisten de boeren vroeger trouwens ook al en die moesten het stellen zonder moderne weerkaarten. Die keken vooral naar de lucht en die zagen dat een aantal wolken goede indicators waren voor onweer.
ESTOFEX schaalt op
Het Europese stormwaarschuwingsinstituut ESTOFEX houdt de situatie voor Europa steeds scherp in de gaten. Voor een groot deel van de Benelux en Noord-Frankrijk is de verwachting opgeschaald naar een Level 2, het op één na hoogste niveau. De berekende onstabiliteitswaarden - ook wel CAPE genoemd - liggen tussen de 700 en 1500 J/kg. Dit betekent dat stijgende luchtbellen enorm veel energie mee krijgen om tot sterk vertikaal uitgegroeide buiencomplexen uit te groeien. Ter vergelijking, tijdens het hevig onweer in het Zuid-Frankrijk liepen de CAPE-waarden op tot ruim boven 2000 J/kg.
Multicellen en supercellen
Door voldoende windschering in de middelste lagen van de atmosfeer kunnen losse cellen snel clusteren tot multicellen en zelfs supercellen. Dat zijn georganiseerde onweerscomplexen die langere tijd kunnen bestaan. In het geval van een supercel kan dat tot 24 uur lang zijn en in 10% van de gevallen produceert zo'n supercel ook een tornado. Het wordt dus opletten vanavond en vannacht.
Volgens ESTOFEX is de voornaamste dreiging grote hagel (tot 2 cm), zware windstoten en een aanzienlijke hoeveelheid neerslag op korte tijd met kans op wateroverlast. Vanwege de sterke turbulentie valt een geïsoleerde randverschijnsel als een valwind of windhoos ook niet helemaal uit te sluiten.
Enige nuance
Ondanks het feit dat er lokaal wel felle onweders kunnen voorkomen, moeten we steeds nuanceren. Er zijn een paar aspecten die erop wijzen dat we niet zo'n zware taferelen gaan krijgen als we gezien hebben in het zuiden van Frankrijk. Er zullen zelfs een aantal plaatsen zijn die de dans zullen ontspringen. Bij geïoleerde onweders maar ook bij grotere onweerscomplexen zijn er steeds plaatsen waar het minder hevig aan toegaat of waar het zelfs droog blijft.
Het westen van het land bijvoorbeeld krijgt wellicht minder hevige onweersbuien, terwijjl het oosten van het land de zwaarste kalibers krijgt. Ook daar is er enige nuance nodig, want de windschering op lager niveau - tussen 0 en 3 km - is niet heel hoog, waardoor de onweders niet extreem zwaar zullen worden, zoals afgelopen dagen wel het geval was in Zuid- Frankrijk. Ook blijven de CAPE-waarden, die we hogerop bespraken binnen de fatsoenlijke grenzen.
Vrijdag ook buien met onweer
Vrijdagnacht en -ochtend trekt het koufront voorbij met enige regen, ook lokaal onweer, en komen we in koelere oceaanlucht terecht. Er gaan overdag nog flinke buien vallen, maar niet meer de zware geclusterde onweerscellen die we donderdagavond en - nacht krijgen. Omdat het koeler zal zijn, is er een deel van de beschikbare energie verloren, maar zal de energie komen van de dynamiek in de hogere luchtlagen. Door de sterke afkoeling in de hogere atmosfeer en de passage van enkele kleine hoogtetroggen, kan er opnieuw genoeg dynamiek zijn voor onweersbuien. Zaterdag zorgt een tijdelijke hogedrukwig voor een stabilisatie. Tegen de vroege avond trekt er weer een regenzone voorbij. Zondag is er weinig dynamiek, maar kunnen er een paar geïsoleerde buien voorkomen. De nadruk lijkt dan wel op droog weer. Hoe het daarna verder gaat, vertellen we morgen vrijdag.
Door Dirk Hostens
Meer interessant en boeiend weernieuws? Kijk dan op weerverteller.nl
