30-daagse verwachting: komt er een mooie nazomer?
28 augustus 2026
De herfst komt eraan en dan willen we graag nog wat energie opdoen voordat de donkere en regenachtige dagen eraan komen. Ook al lijkt het erop dat de herfst goed op gang gekomen is met regen en veel wind, toch komt de nazomer eraan. Ook klimatologisch is dat een zekerheid.
Meteorologische herfst
Over een paar dagen begint de meteorologische herfst. Meteorologen werken graag met vaste kalenderdagen omdat dit praktischer is voor de statistieken. Voor de astronomen begint de herfst dit jaar op 23 september. Dat is het moment waarop de daglengte voor alle plaatsen op aarde even lang is en waarop de zon loodrecht op de evenaar staat. Voor de Sahellanden betekent dat het einde van het regenseizoen en het begin van de droogte met de opnieuw zuidwaarts trekkende lagedrukgordel.
Nachtelijke poolwervel
Voor ons - de gematigde breedte op het noordelijke halfrond - betekent dit dat de nachten nu langer worden dan de dagen. Voor de noordelijke breedtes gaat dat razendsnel en neemt de daglengte zienderogen af. Het is het startschot voor het koude seizoen en het ontstaan van de nachtelijke poolwervel. Concreet betekent dat de straalstroom krachtiger wordt en dat de kans op het doortrekken van stormen in onze regio groter wordt.
Grote kans op geblokkeerd systeem: nazomer
Vaak zien we in de loop van september een weersverbetering doordat de luchtdruk boven het Europese continent stijgt en lagedrukgebieden boven de Atlantische Oceaan voor zuidelijke winden zorgen. Zelfs zorgen de resten van orkanen voor een extra implus van warme lucht.
Als we kijken naar de weerregimes van het ECMWF op de figuur hieronder, dan wordt dit verhaal wel bevestigd. In eerste instantie zien we vooral blauwe lijnen, die wijzen op een sterke westcirculatie die we volgende week gaan krijgen. Tijdens de tweede decade zien we dat de blauwe lijnen korter worden en de rode lijnen belangrijker worden. Tegen het einde van de maand worden de rode lijnen zelfs belangrijker. Dat wijst erop dat er een grote kans is op een geblokkeerd regime, waarbij de westcirculatie minder belangrijk wordt en dus grotere kans op nazomerweer.
Week 1: van maandag 31 augustus tot en met zondag 6 september.
Als we naar de boxplotten kijken van de eerste week, lijkt de herfst nog een aantal dagen door te gaan. Zondag valt op doordat er een afname is van de wind en ook van de neerslag, al lijkt het niet helemaal droog te blijven. Deze adempauze heeft te maken met wat men in het jargon een mobiele wig noemt. Dat is een snel trekkende zone met tijdelijke luchtdrukstijgingen, waardoor het weer - in een wisselvallig regime - tijdelijk verbetert. Na dinsdag zien we de wind en ook de neerslag duidelijk afnemen. Belangrijker nog is de stijgende luchttemperatuur, al is de winst gemiddeld maar een paar graden. Tegen het volgende weekend wordt de onzekerheid wat de temperatuur betreft vrij hoog. De hele week kan er dus regen of een bui vallen en zijn de temperaturen normaal voor de tijd van het jaar, rond 21 graden in het centrum. Wel gaat er aan de kust meer neerslag vallen dan in het binnenland. In de vorige analyse hadden we het daar al over gehad, namelijk kustconvergentie. Die zorgt voor een versterking van de convectiviteit en de buienvorming.
Boxplot van het ECMWF met de bewolkingsgraad (in achtsten), de totale neerslag, de windsnelheid (in m/s) en de temperaturen op 2 m hoogte. Vooral tegen het einde van de week neemt de onzekerheid toe, maar algemeen lijkt de tendens toch op stijgende temperaturen overdag.
Week 2: van maandag 7 september tot en met zondag 13 september.
Hier zijn de afwijkingen wel erg frappant. Zoals we hogerop al vermeld hadden, is de kans op een positieve NAO nog steeds erg hoog, wat wijst op een vrij sterke westcirculatie. Als we de luchtdrukafwijkingen bekijken op de figuur hieronder, dan valt het op dat de luchdruk erg laag is over Scandinavië. Ondertussen stijgt de luchtdruk boven IJsland, waardoor mogelijk daar een hogedrukgebied ontstaat in de loop van de tweede week. Dat is een eerste indicatie dat de westcirculatie geleidelijk minder krachtig wordt. De neerslagafwijking is nog licht positief - dus het wordt iets natter - al nemen de neerslagkansen naar het zuiden wel sterk af. Kortom, het wordt nog een vrij natte week met een geleidelijke weersverbetering als we naar het midden van september gaan. De temperaturen zijn hoger dan gemiddeld, dus een koud herfstig gevoel zal er niet bij zijn. Kortom: licht wisselvallig met aangename temperaturen voor de tijd van het jaar.
Luchtdrukafwijking ten opzichte van de norm (ECMWF) tijdens de tweede week. Over de Britse Eilanden, maar vooral over Scandinavië is de luchtdruk erg laag. Hierdoor blijft de westenwind ook tijdens de tweede week van de 30-daagse verwachting nog vrij sterk doorwaaien en is het in de Benelux natter dan gewoonlijk.
Week 3: van maandag 14 september tot en met zondag 20 september.
Vanaf half septermber lijkt de nazomer eraan te komen. Klimatologisch zien we in die periode ook vaak hogere kansen op een weersverbetering, zeker de laatste decennia. Voor onze regio berekent het ECMWF minder neerslag dan gewoonlijk en ook is het warmer dan gemiddeld. Alles wijst erop dat er een hogedrukgebied in onze omgeving zal liggen. Wat de precieze locatie zal zijn, is uiteraard nu nog moeilijk te zeggen. Ligt het hogedrukgebied ten oosten van ons land, dan wordt het met een zuidelijke wind warm. Ligt het hogedrukgebied ten noorden van ons land, bijvoorbeeld boven Scandinavië, dan wordt het nog vrij warm en droog, maar zullen de nachten al vrij fris verlopen. Kortom, het wordt een overwegend droge week bij ons, terwijl het in de landen rond de Middellandse Zee geleidelijk natter wordt. Het is daarbij niet uitgesloten dat er opnieuw veel neerslag valt met de warme Middellandse zee als motor.
Week 4: van maandag 21 september tot en met zondag 27 september.
Tijdens de laatste week van september zijn er niet heel veel afwijkingen in luchtdruk of neerslag voor onze regio. Wel berekent het ECMWF warmer weer dan gewoonlijk. Ook is de luchtdruk over het oosten van Europa hoger dan gemiddeld, waardoor de kans groot is dat een hogedrukgebied over die regio zal liggen. Voor de Benelux betekent dat een zuidelijke tot zuidoostelijk wind met warm en zonnig nazomerweer. Voor diegenen die nog wat vitamine D of nog wat mentale energie willen opdoen, is er een geruststelling: de nazomer komt eraan en zal een tijdje blijven in ons land.
Door Dirk Hostens
Meer interessant en boeiend weernieuws? Kijk dan op weerverteller.nl
