Onweer produceert tornado in Zuid-Frankrijk

25 augustus 2026

Tegen de vroege avond trok een verwoestende tornado over het departement Aude, vlak ten zuiden van Carcassonne in het zuiden van Frankrijk. Ook zou er sprake geweest zijn van een groot gebied met hevige valwinden, een derecho. Keraunos gaat uit dat de tornado een kracht had ergens tussen EF2 en EF3.

Ravage in Pomas

Het zuiden van Frankrijk is op maandag 24 augustus getroffen door extreem noodweer. Tegen de vroege avond trok een verwoestende tornado over het departement Aude, vlak ten zuiden van Carcassonne. De windhoos ontstond uit een speciaal type onweer, dat we supercel noemen, en richtte vooral in het kleine dorp Pomas een grote ravage aan.

Daarbij vielen er ruim 40 gewonden, waarvan er 15 naar het ziekenhuis zijn gebracht. Ongeveer 300 gebouwen raakten beschadigd. Bij tientallen huizen werden daken en dakpannen weggeblazen en enkele panden zijn volledig ingestort. Ruim 2.800 huishoudens in de regio kwamen zonder stroom te zitten. Omliggende wegen raakten geblokkeerd door omgewaaide bomen, afgebroken takken en zelfs omgewaaide vrachtwagens.

ESTOFEX

Ik vertelde al in het vorige verhaal dat ESTOFEX - European Storm Forecast Experiment - voor die dag al een Level 2 en 3 waarschuwing gaf voor het zuiden van Frankrijk en het noordoosten van Spanje. De potentiële energie van de onweders liep erg hoog op. Men spreekt van CAPE ofwel Convective Available Potential Energy, ofwel de energie die de atmosfeer heeft om zware convectieve systemen - lees cumulonimbuswolken - te produceren.

Supercel

ESTOFEX sprak in hun speciaal weerbericht dat er ook een sterke windschering zou zijn. Als met de hoogte de windsnelheid en -richting snel verandert, kunnen er gemakkelijker zware onweders ontstaan. Bovendien kunnen ze niet snel uitdoven door hun eigen neerwaartse luchtstromingen. Door de gedraaide structuur zijn de opwaartse luchtstromingen afgescheiden van de neerwaartse en kan dit type onweer heel lang blijven bestaan: de supercel. Door de draaiende beweging ontstaat er bij een toenemend momentum een windhoos en in dit geval, gezien de kracht ervan, een tornado, wat de Amerikaanse benaming is. Dat er niet meer tornado's zijn ontwikkeld in de noordoostelijke beweging van de onweerscomplexen, heeft wellicht te maken met het feit dat de CAPE - de potentële energie dus - sterk afnam naar het noorden.

In deze situatie was de aanwezigheid van plaatselijke convergentiezones - waar winden samenkomen - en de aanwezigheid van droge lucht op enige hoogte - meestal zo'n 3 kilometer - de motor van de zware onweerscomplexen. De supercellen die hier voorkwamen, waren van het type right-moving supercells waarmee men bedoelt dat het systeem op de radar steeds naar het oosten afbuigt.

Derecho, hevige valwind

Deze supercel-onweders produceerden niet alleen een tornado, maar waren ook verantwoordelijk voor ook grote bliksemactiviteit. Volgens Keraunos lagen het aantal waargenomen bliksems rond 24 000, wat om een record zou gaan. Verder kwam er grote hagel naar beneden - wat in de Vuelta goed te zien was - en zijn er zware valwinden waargenomen, in dit geval zelfs wat men noemt een derecho. Dat is een grootschalige, zeer brede zone met verwoestende valwinden. Mogelijk was de hevige wind, samenhangend met een onweerscomplex dat over de Hoge Venen trok, die vooral Büllingen trof een derecho. Hieronder vind je een educatief filmpje van Pecos Henk, die al verschillende soorten tornado's heeft bestudeerd.

Pecos Hank legt op een ludieke manier uit wat een derecho is

Keraunos

Keraunos - een Franse groep onweersexperten - analyseerde het systeem zodra de bui ontstond en schaalde de gebeurtenis in als een klassieke zeer krachtige supercell-tornado. De waargenomen schade, namelijk het afblazen van daken, omverblazen van vrachtwagens en zware schade aan meer dan 300 woninge, past volgens Keraunos bij een aanzienlijke intensiteit op de Fujita-schaal. Volgens hun laatste bericht van dinsdagavond zou het gaan om een tornado met een kracht die ergens tussen EF2 en EF3 ligt. Aanvankelijk hadden ze de kracht lager ingeschat, wellicht op basis van foto's en video's. De onderzoekers van Keraunos schatten de zwaarste schade in de dorpskern van Pomas in eerste instante op het EF1 tot EF2-niveau. Verder veldonderzoek zal tot een definitief besluit leiden.

Keraunos stelt ook dat de tornado van Pomas een lokaal, maar extreem onderdeel was van een reeds hierboven vermeldde derecho. Dit stormcomplex trok in 8 uur tijd over de Franse zuidkust, van Aude tot aan Corsica en zorgde op meerdere plaatsen voor zware rukwinden.

Er werden 24 000 bliksems geteld. Bron: Keraunos

Haak op het radarbeeld

Radarbeelden van het nabijgelegen weerstation in Opoul toonden om 17:05 uur een strakke dipool in de windsnelheden, wat op een sterke rotatie wees. Ook was er een duidelijke haakstructuur te zien op het radarbeeld, wat wellicht de positie was van de tornado. Een radarbeeld geeft immers niet alleen de plaatsen aan waar er regen of hagel valt, maar ook waar rondvliegend puin voorkomt. Ook dat wordt door een radar - ook soms wel echo genoemd - waargenomen en vastgelegd op een beeld. De haak op het radarbeeld wijst op een tornado. Radarbeeld van 17:05 uur door Keraunos