30-daagse verwachting: eerste winterprik?

30 oktober 2026

De eerste twee weken van november verlopen, net zoals het grootste deel van oktober overigens, rustig en meestal droog. Vanaf midden november komt er wat meer vaart in het weer en wordt het ook natter. Het blijft wel aan de zachte kant. Krijgen we vanaf begin december de eerste winterprik?

Week 1: van maandag 2 november tot en met zondag 8 november.

Tijdens de eerste week valt er niets wereldschokkend te gebeuren. November borduurt verder op wat oktober gebracht heeft. Buiten een onstuimig laatste weekend met de tweelingstorm Austen en Boelo was oktober een rustige en vrij droge maand met hogere temperaturen dat gewoonlijk. Echt veel neerslag zit er tijdens de vakantieweek ook niet aan te komen. Enkel maandag en dinsdag zijn de neerslagkansen het grootst en dan gaat het meestal nog om lichte regen of motregen. We hadden het er ook al over in de rubriek vakantieweek in Europa en meer bepaald in de Ardennen. Afgezien van een lichte windtoename op maandag en dinsdag waait er meestal een zwakke wind uit een noordoostelijke hoek. Het kwik gaat er op achteruit en komt uit op maximaal 10 graden voor het centrum. Tijdens de nachten daalt het kwik naar waarden die dichtbij het vriespunt gaan liggen, dus een graadje vorst aan de grond is best mogelijk.

Boxplot van het ECMWF met de bewolkingsgraad (in achtsten), de totale neerslag, de windsnelheid (in m/s) en de temperaturen op 2 m hoogte voor het centrum van het land.

Week 2: van maandag 9 november tot en met zondag 15 november.

Voor de tweede week zien we een drukstijging boven IJsland en dat is meestal al een indicatie dat de straalstroom niet heel actief is of veel zuidelijker dan normaal ligt. Het is in feite een typische configuatie met een grote kans dat er een lagedrukgebied boven de Azoren (doorgaans ligt daar een hogedrukgebied) gaat liggen en een hogedrukgebied over IJsland en Groenland (doorgaans ligt daar een lagedrukgebied). Dat heet dan een negatieve NAO, ofwel een omkering van de normale liggen van de drukgebieden. Het betekent dat de stroming oostelijk blijft met aanvoer van vrij koude landlucht.

Mits wat zon, wat in dit jaargetijde steeds moeilijker wordt, kan het nog vrij zacht zijn overdag, maar tijdens de nachten wordt het vrij koud. De gemiddelde luchttemperaturen voor het gehele etmaal ligt wel boven de norm. Wat de neerslag betreft, zien we niet veel afwijking in de Benelux. Mogelijk wordt het iets natter, gezien die optie al in de vorige berekeningen te zien was. Erg nat wordt het op het Iberische Schiereiland en dan vooral in Portugal en in het westen van Spanje. Dat heeft uiteraard te maken met het vrij zuidelijke ligging van lagedrukgebieden. Verder is het vrij droog in het zuiden van Scandinavië en het noordwesten van de Britse Eilanden.

De gemiddelde afwijking in de luchtdruk en neerslag ten opzichte van de normale waarde, berekend door het ECMWF voor de tweede week van november.

Week 3: van maandag 16 november tot en met zondag 22 november.

Tijdens de derde week van november komt het lagedrukgebied over de Atlantische Oceaan wat meer naar het noorden. In diverse vorige runs van het ECMWF kwam dat al terug, maar in de laatste berekening is het nog nadrukkelijker aanwezig. Dat betekent dat het nog wat zachter wordt met een zuidelijke stroming en dat het tijdens die periode in West-Europa vrij nat zal zijn. Mogelijk komt het ook een enkele keer tot storm.

De gemiddelde afwijking in de luchtdruk en neerslag ten opzichte van de normale waarde, berekend door het ECMWF voor de voorlaatste week van november.

Week 4: van maandag 23 november tot en met zondag 29 november.

Voor het einde van november zitten er nog geen duidelijke signalen, maar de trend is nog steeds dat lagedrukgebieden over het zuidelijke deel van de Atlantische Oceaan gaan liggen. Ook krijgt het Middellandse zeegebied te maken met natte condities. Het wordt in de Benelux wat droger, maar het blijft vrij zacht.

Eerste winterse prik?

Voor de eerste decade van december zien we geen denderende westcirculatie. Integendeel, net zoals we tijdens de tweede week van november al zagen, lijkt de luchtdruk over het noorden vrij hoog te blijven. Mogelijk draait de wind dan naar het noordoosten of oosten. Als dat zo is, zou december wel veel kouder kunnen gaan verlopen en mits genoeg storingen die vanuit het noorden of noordoosten kunnen binnendrijven, geregeld winterse neerslag. Voor de eerste tien dagen ziet het ECMWF eerder zacht weer, door de invloed van een lagedrukgebied. Voor de week erna is de geen afwijking en zou het kouder kunnen worden. De komende weken worden dus spannend, voor wie uitkijkt naar de eerste sneeuwval.