Hogedrukgebieden zorgen voor rustig en droog weer op de weerkaarten

25 oktober 2026

De komende dagen gaan we zoetjes over in een rustig en droog weerregime, waarbij enkele hogedrukgebieden elkaar aflossen. Tegen het volgende weekend en tijdens de herfstvakantie draait de wind naar het noordoosten en wordt het kouder.

Maandag en dinsdag overgangsdagen

Na een onstuimig weekend neemt de wind af. Maandag en dinsdag zitten we nog in de invloedsfeer van een lagedrukgebied dat ten noorden van Schotland via de Shetlands naar Noorwegen koerst. Voor die regio komt er wellicht een nieuwe stormwaarschuwing en misschien een nieuwe stormnaam. Bij ons zijn aanvankelijk nog veel wolkenvelden met vooral tijdens de avond wat lichte regen. Er waait soms nog een vrij krachtige zuiden- tot zuidwestenwind met rukwinden van 50 of 60 km/u. Het is wel zacht met middagtemperaturen van 14 graden op maandag en tot zelfs 18 graden op dinsdag, waarbij het zonniger wordt dan maandag.

Vanaf midden van de week hogedrukgebieden

Vanaf woensdag wordt het een heel ander verhaal en wordt het rustig, droog, maar wel kouder. Een hogedrukgebied nadert namelijk snel onze regio en komt op het einde van de dag en op donderdag over ons land. De bovenlucht warmt daarmee sterk op en zorgt voor een stabiele atmosfeer. Het warmbloedige hogedrukgebied trekt weg naar het Midden-Europa en wordt al snel afgelost door een volgend hogedrukgebied. Dat hogedrukgebied nestelt zich vanaf het weekend ten noorden van ons. Door de ligging van dit hogedrukgebied draait de wind naar het noordoosten, waardoor er koudere lucht wordt aangevoerd, wat ik al aangaf in de 30-daagse verwachting.

Geblokkeerd weerregime: droog, maar kouder

In de staafdiagram hieronder worden de kansen weergegeven op een bepaald weerregime. Op basis van historische klimatologische gegevens zijn via clusteranalyse vier hoofdregimes vastgesteld die kenmerkend zijn voor het Europese weer. Bijna alle leden van het clustermodel gaan vanaf woensdag naar een geblokkeerd regime, de rode staafjes.

Na de eerste week van november neemt het aantal geblokkeerde leden af en gaan de zonale winden weer dominanter worden, de blauwe staafjes. Deze blauwe lijnen weerspiegelen een positieve NAO ofwel een westelijke stroming, die ontstaat tussen een sterk hogedrukgebied boven de Azoren en een sterk uitgediept lagedrukgebied boven IJsland.

Ook de groene staafjes nemen toe. Die staan voor een negatieve NAO die vaak gepaard gaan met oostelijke winden, die ontstaan door een hogere luchtdruk boven Scandinavië of IJsland en een lagere luchtdruk over de Azoren of de Middellandse Zee. De paarse lijnen staan voor een Atlantische rug ofwel een hogedrukgebied over de Atlantische Oceaan, vaak ten westen van de Britse Eilanden.

Tenslotte staan de grijze staafjes voor een neutraal regime, waar er geen dominerend weerbeeld kan uitgefilterd worden. Vermits de grote variatie aan kleuren of mogelijke weerregimes is er sprake van een grote spreiding en dus een grote onzekerheid binnen het ECMWF-weermodel.
De verschillende mogelijke weerregimes die we de volgende weken kunnen krijgen. Was er dit weekend nog een sterke westcirculatie (blauwe staafjes) dan verandert het regime opnieuw naar een geblokkeerd systeeem (rode staafjes). Daarna wordt de onzekerheid groter. Bron: ECMWF.

Poolwervel gaat even aan de ketting

Weerverteller haalde het vorige week al aan in één van zijn interessante verhalen, dat gretig opgepikt werd in andere weermedia. De poolwervel krijgt een flinke knauw en herstelt zich pas later in de periode. We kijken naar de windsnelheid op het 10-hPa vlak (figuur hieronder), dat gezien de zeer lage luchtdruk heel hoog gelegen is, op ongeveer 60 km hoogte. Die windsnelheid is tijdens deze periode meestal rond 20 m/s (ongeveer 70 km/u) uit het westen. Die snelheid neemt sterk af. Straffer nog, we zien een aantal voorspellingslijnen nul worden of zelfs negatief. Dat betekent dat de wind op ongeveer 60 graden noorderbreedte van het westen naar het oosten draait. Dat kan op termijn een invloed hebben op ons weer aan de grond. Vaak is een sterke ommekeer van de wind een aanleiding voor het ontstaan van geblokkeerde hogedrukgebieden. Gezien de westenwind zich echter vanaf de tweede decade herstelt, lijkt dat voorlopig niet aan de orde. De overgang naar een zonale stroming na een korte geblokkeerde weersituatie zoals in de staafdiagram hierboven te zien is, bevestigt dat.

Zonale wind op 10 hPa, ofwel de ondertussen welgekende poolwervel (polar vortex) gaat tijdelijk aan de ketting. Na de eerste week van november herstelt de westelijke hoogtewind (60 km) zich. Bron: ECMWF.