Droogte wordt zichtbaarder en intenser
6 augustus 2026
Het lijkt erop dat we elk jaar vaker met droge zomers te maken gaan krijgen. Gele verdorde grasperken, uitgedroogde bomen met hangende blaadjes en steenharde bodems. Het wordt stilaan het nieuwe normaal. Als we kijken naar volgende week wordt de droogte enkel maar intenser, omdat er tot half augustus nauwelijks neerslag verwacht wordt.
Nieuwe normaal: droge zomers
Het lijkt erop dat we elk jaar vaker met droge zomers te maken gaan krijgen. Gele verdorde grasperken, uitgedroogde bomen met hangende blaadjes, steenharde bodems en oververhitte steden. Het wordt stilaan het nieuwe normaal. Er was wat hoop dat het afgelopen maandag en dinsdag intenser zou gaan regenen, maar in de huidige zomers is dat ijdele hoop. In Ukkel is er bijvoorbeeld op die twee dagen slechts 2 mm regen gevallen. Dat is niet meer dan een druppel op een hete plaat.
Hitte en verdamping
Als we kijken naar volgende week wordt de droogte enkel maar intenser, omdat er tot half augustus nauwelijks of geen neerslag verwacht wordt. Om de droogte te monitoren, gebruikt het KMI het SPI-3 én SPEI-3, de Standardized Precipitation Index en de Standardized Precipitation Evapotranspiration Index. Bij de eerste gaat het om de hoeveelheid regen die er over 3 maanden meer of minder is gevallen dan normaal. Bij het laatste houdt men ook rekening met de verdamping van de regen die er gevallen is en wat er door de planten gebruikt is (transpiratie), kortom de evapotranspiratie.
Met andere woorden wordt er dus ook rekening gehouden met de intensiteit van de hitte. De evapotranspiratie meten ze bij het KMI niet rechtstreeks, maar wordt geschat door te kijken naar de geobserveerde temperatuur, de globale straling, de relatieve vochtigheid en de windsnelheid. Zo is het bijvoorbeeld de laatste dagen wel wat minder warm, maar de lage relatieve vochtigheid en vrij hoge windsnelheid zorgen ervoor dat de droogte niet getemperd wordt, maar net verergert.
De SPEI-3 van het KMI met een gemiddelde waarde voor het gehele land. De index is de afwijking van de evapotranspiratie over 3 maanden ten opzichte van de de norm.
Pas laat erg droog door erg natte juni
Als we kijken naar de waterbalans van de laatste 90 dagen op de grafiek hierboven, dan valt het op dat de droogte - in tegenstelling tot sommige voorgaande jaren - pas heel laat is begonnen. In de snikhete en droge zomer van 1976 begon de droogte bijvoorbeeld al in mei pijnlijke proporties aan te nemen.
In juni van dit jaar daarentegen was het gras op de meeste plaatsen nog frisgroen door de hevige onweersbuien die er verspreid over het land vielen. Zaterdag 27 juni was daarbij het hoogtepunt met vooral in het centrale deel hevig onweer en veel regen. Ondanks de intense hitte die er was - de nachten verliepen bovendien ook erg warm - regende het genoeg om de bodem vochtig te houden. In Ukkel viel er de helft meer dan wat er normaal valt.
Zeer droge, warme en zonnige juli
De eerste weken van juli verliepen zo goed als droog, maar er traden nog geen noemenswaardige problemen op. Door de steeds opkomende droge oostelijke wind, droogde de bodem echter stilaan verder uit. Vanaf half juli zien we dat de rode lijn snel naar beneden gaat, maar even horizontaal blijft door de buien op zondag 26 juli.
Daarna gaat het snel bergafwaarts, waardoor we ons in de huidige droge fase bevinden. Over de hele maand is er slechts 10 mm regen gevallen en die neerslag viel bijna uitsluitend op die bewuste zondag. De droogte werd ook geaccentueerd door de vele uren zonneschijn, bijna 308 uur, wat dicht bij het record van 2006 komt, toen 314 uur. Ook was de relatieve vochtigheid erg laag met 62% tegenover 71% normaal.
Droogte-index met de huidige droogte (bovenaan) ten opzichte van de verwachte droogte over 10 dagen.
Vanaf half augustus wordt de droogte nijpender.
Omdat het globale weermodel ECMWF de komende week geen neerslag voorziet, gaat de lijn verder steil bergafwaarts. Zijn er momenteel nog plaatsen waar de droogte nog niet heel intens is, is dat over tien dagen voor de meeste plaatsen wel het geval (zie kaartjes hierboven). Zo is het het centrale deel "gewoon" droog, terwijl het in het uiterste westen en het grootste deel van de Ardennen al uiterst droog is. De kaart eronder toont een heel ander verhaal met op de meeste plaatsen een uiterst droge situatie. Als er niet snel verandering in het weerpatroon komt, kan dit wel tot de nodige problemen leiden voor sommige sectoren van de land- en tuinbouw. Hoe de weersituatie voor de komende 30 dagen eruit gaat zien, bekijken we vrijdag in de loop van de dag.
Dirk Hostens
Meer interessant en boeiend weernieuws? Kijk dan op weerverteller.nl
