30-daagse verwachting: komt de winter eraan?

12 november 2026

De winter komt stilaan dichterbij en dan beginnen we wat beter te kijken naar de verwachtingen die het ECMWF de komende weken te bieden heeft. Het lijkt er ook op dat het volgende week nog wat kouder gaat zijn dan aanvankelijk verwacht. Zelfs in de Ardennen kan er al wat winterse neerslag vallen.

Week 1: van maandag 16 november tot en met zondag 22 november

Zondag gaan de hemelsluizen opnieuw open. Er komt daarmee, na een vrij frisse zaterdag, zachte lucht naar ons land met temperaturen die opnieuw boven de 10 graden uitkomen. De rest van de week ziet er regenachtig uit met het komen en gaan van frontale depressies, die overigens een vrij zuidelijke koers gaan varen.

De precieze trekrichting van west naar oost over de Benelux bepaalt overigens de luchttemperatuur. Het operationele model laat vrij zuidelijke trekrichtingen zien, waardoor het kwik aan de lage kant blijft ten opzichte van de ensembles. De windsnelheid blijft dan meestal ook aan de lage kant, terwijl een noordelijke route van een enkele depressie de wind wel behoorlijk kan doen aanwakkeren. Doordat de straalstroom niet ver van ons land ligt, is de onzekerheid echter vrij groot.

Toch is het zeker dat het een wisselvallige week gaat worden. Mogelijk wordt het daarbij ook gevoelig kouder en kan er in de Ardennen de eerste winterse neerslag gaan vallen. Het gaat dan meestal om smeltende sneeuw of regen en sneeuw, die wellicht niet of niet lang blijft liggen, dankzij de sterke westelijke en maritieme stroming.

Boxplot van het ECMWF met de bewolkingsgraad (in achtsten), de totale neerslag, de windsnelheid (in m/s) en de temperaturen op 2 m hoogte voor het centrum van het land.

ECMWF-Pluimverwachting van de temperatuur op het 850 hPa-vlak ofwel op ongeveer 1 500 m hoogte. Op zondag komt er warme lucht binnen, gekoppeld aan een frontale depressie. Op maandag schuift er gevoelig koudere polaire lucht binnen. Het kwik daalt op die hoogte naar -5 graden. Dat betekent dat er in de Ardennen en zeker op de allerhoogste plateaus tijdelijk wat sneeuw kan vallen, die wellicht vrij snel wegsmelt.

Week 2: van maandag 23 november tot en met zondag 29 november

Voor de laatste week van november zit er wat zachter weer in. Een lagedrukgebied ligt in onze omgeving en stuurt vrij zachte lucht vanuit het zuidwesten aan. Ondertussen stijgt de luchtdruk boven Scandinavië. Dat betekent dat de koude luchtmassa's daar - na de forse sneeuwval van de afgelopen dagen - geleidelijk voor dalende luchtbewegingen zorgen.

Een hogedrukgebied in die omgeving kan op termijn voor een blokkade zorgen, waardoor het bij ons ook geleidelijk kouder wordt. Voorlopig is dat nog niet het geval, maar het is iets om in het oog te houden.

De gemiddelde afwijking in de luchtdruk en temperatuur ten opzichte van de normale waarde, berekend door het ECMWF voor de laatste week van november.

Week 3: van maandag 30 november tot en met zondag 6 december

De luchtdruk blijft hoog tijdens de eerste week van december over een brede gordel tussen Groenland, IJsland en Scandinavië. Ten noorden van de Azoren vinden we een lagedrukgebied, wat wel wat ongewoon is. Dat wijst op een negatieve NAO, wat voor oostelijke winden kan zorgen. Door de invloed van het lagedrukgebied lijkt een koude-inval nog niet aan de orde. Over het oosten van Europa is het daarvoor ook nog niet koud genoeg. Wel krijgen we te maken met een continentale invloed, waardoor de nachten wel vrij koud zullen verlopen. Ook kan het overdag lang grijs en nevelig zijn. Alleszins zijn de berekende temperaturen nog steeds hoger dan het langjarige gemiddelde.

De gemiddelde afwijking in de luchtdruk ten opzichte van de normale waarde, berekend door het ECMWF voor de eerste week van december.

Week 4: van maandag 7 december tot en met zondag 13 december

Ook voor de tweede week is het nog niet helemaal zeker welk weerregime we mogen verwachten. Het effect van de SSW (Sudden Stratospheric Warming) zien we wel op de weerkaarten terug met een hogedrukgebied ten noorden van Europa. De kans op een weerregime met een positieve NAO, ofwel een westelijke stroming is ook nog steeds vrij hoog.

Daarnaast is de kans op een blokkade of zelfs een negatieve NAO even groot, waardoor de kans op winterweer vrij groot is. Overigens zien we vaak tussen 6 en 15 december de eerste winterprikken opduiken in de klimatologie. Het heeft zelfs een naam: Sint-Lucia winter, rond 13 december. Daarna wordt het vaak wat zachter met de kerstdagen en dat zien we hieronder ook terug met het belangrijker worden van de blauwe staafjes of een positieve NAO, wat op een westelijke maritieme stroming wijst.

De verschillende mogelijke weerregimes die we de volgende weken kunnen krijgen. Een Atlantische rug zorgt voor vrij rustig najaarsweer tot zondag. Na het weekend zien we even een koude periode met de groene staafjes (negatieve NAO). Dat houdt in dat het nat en vrij koud wordt. Dat weertype lijkt zich de eerste week van december voort te zetten. Halverwege december komen er hogere kansen voor een geblokkeerd systeem en kans op winterweer. Voor de kerstperiode zien we - klassiek - een positieve NAO. Bron: ECMWF.