Terugblik: Aardbeving en tsunami in Rusland
20 juli 2026
Vorig jaar veroorzaakte de aardbeving met een kracht 8,8 een tsunami, die in sommige gebieden langs het Russische schiereiland Kamtsjatka een hoogte van 3 tot 4 meter bereikte, waardoor er verschillende gewonden vielen.
Hoge golven
De aardbeving met een kracht 8,8 veroorzaakte een tsunami, die in sommige gebieden langs het Russische schiereiland Kamtsjatka een hoogte van 3 tot 4 meter bereikte. Niet alleen daar, maar ook in bijvoorbeeld Japan, Hawaï, Alaska en aan de Amerikaanse westkust waren tsunamiwaarschuwingen van kracht. In Rusland vielen door de hoge golven gewonden.
Ring of Fire
De aardbeving speelde zich in de zogenoemnde ‘Ring of Fire’ af, een langgerekte zone in Azië die tektonisch zeer actief is. De zeebeving, met dus een kracht 8,8, was de zwaarste in het gebied sinds 1952.
Het ging om een zogenoemde megathrust-aardbeving, een extreem zware aardbeving die zich in een subductiezone voordoet. Dat is de plaats waar de ene aardplaat onder een andere duikt. In dit geval was het een trog, die onderzees langs de Koerilen naar Kamtsjatka loopt, die voor het spektakel verantwoordelijk is. In deze trog duikt de Pacifische plaat onder de Okhotsk-microplaat. Dat gebeurt met een snelheid van 7,5 centimeter per jaar.
Er bouwt zich een enorme spanning op
Door die beweging bouwt zich op de lijn waar de twee platen bij elkaar komen in de loop van de tijd een enorme spanning op. Uiteindelijk wordt die spanning teveel en komt het tot een plotseling opschuiving. Hierbij wordt een deel van de bovenliggende plaat langs het breukvlak waar de twee platen bij elkaar komen naar boven geduwd.
Zo’n opschuiving resulteert in een massale verplaatsing van de zeebodem, feitelijk in één klap. Niet alleen heeft hierbij de zeer zware aardbeving plaats, ook wordt op deze manier de Tsunami in gang gezet, die zich vervolgens naar alle kanten toe verplaatst.
De plaat komt ineens even los
Feitelijk komt het erop neer dat de Pacifische plaat, die onder de Okhotsk-microplaat klem zit, ineens even loskomt een stuk opschuift. Dit zijn de processen die op aarde de zwaarste aardbevingen opleveren en die langs de ‘Ring of Fire’ in Azië relatief vaak optreden. Het lastige van deze gebeurtenissen is dat ze zich niet van tevoren aankondigen. Ineens is het zover en word je met de gevolgen ervan geconfronteerd.
Gelukkig ligt ons land in een gebied dat tektonisch veel minder actief is. Toch zijn we er ook hier niet helemaal vrij van. Veel mensen herinneren zich de aardbeving nog wel die zich op 13 april 1992 in de buurt van Roermond -Nederlands Limburg - afspeelde. Die had een kracht van 5,8, was in grote delen van ons land te voelen en leverde in Limburg aanzienlijke schade op.
Ik herinnerde me dat ik in Leuven door de schok wakker werd en de kroonluchter nog heen en weer zag bewegen. Spookachtige ervaring was dat. Dat zo’n ervaring op zich al intens is, ongeacht de kracht van de beving, bewijst het slachtoffer in Bonn. De vrouw was zo geschrokken dat ze een hartaanval kreeg en overleed.
Op 20 november 1932 was er bij Uden een aardbeving met een kracht van 5,0 en bijvoorbeeld op 8 september 2011 in de buurt van Gennep en Goch (D) nog één met een kracht van 4,5.
Door Reinout Van den Born en eerder verschenen op Weerverteller.nl (aangepast met eigen ervaring)
